Komu przysługuje zwolnienie z ZUS w ramach tarczy? Sprawdź warunki

Komu przysługiwało zwolnienie ze składek ZUS w ramach tarczy?

Poniżej opisano najważniejsze grupy uprawnione do zwolnienia ze składek w ramach tarczy antykryzysowej z 2020 r., a także kryteria zależne od liczby ubezpieczonych lub przychodu i podstawowe warunki uzyskania pomocy. Podane terminy i kwoty dotyczą przepisów obowiązujących w tamtym okresie.

• Płatnicy zgłaszający mniej niż 10 ubezpieczonych mogli uzyskać zwolnienie z 100% należności za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Musieli prowadzić działalność i zgłosić się do ubezpieczeń w jednym z przewidzianych terminów, a limit zatrudnienia spełniać na odpowiedni dzień: 29 lutego, 31 marca lub 30 kwietnia 2020 r. Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych pomijano pracowników młodocianych. Zwolnienie obejmowało składki przedsiębiorcy oraz zgłoszonych przez niego pracowników i zleceniobiorców. Limit przychodu nie obowiązywał.
• Płatnicy zgłaszający od 10 do 49 ubezpieczonych mogli uzyskać zwolnienie z 50% należności za te same miesiące. ZUS ustalał liczbę ubezpieczonych według takich samych zasad i na te same dni jak w przypadku mniejszych płatników. Także tutaj pomijano pracowników młodocianych.
• Spółdzielnie socjalne, które zgłosiły się jako płatnicy składek przed 1 kwietnia 2020 r., mogły ubiegać się o zwolnienie bez względu na liczbę zgłoszonych osób. W określonych przypadkach pomoc obejmowała również osoby duchowne będące płatnikami składek — w zakresie należnych za nie składek od marca do maja 2020 r.
• Osoby prowadzące działalność i opłacające składki wyłącznie za siebie mogły uzyskać zwolnienie, jeśli rozpoczęły działalność przed 1 kwietnia 2020 r., a ich przychód z pierwszego miesiąca objętego wnioskiem nie przekraczał 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2020 r., czyli 15 681 zł. Limit sprawdzano osobno dla pierwszego miesiąca wskazanego we wniosku. W przypadku wspólników spółek osobowych uwzględniano przypadającą na nich część przychodu, natomiast przy kilku tytułach działalności sumowano przychody.
• Przedsiębiorcy, których przychód przekraczał 15 681 zł, mogli skorzystać z rozszerzenia wprowadzonego w ramach tarczy, jeśli ich dochód z pierwszego miesiąca objętego wnioskiem nie był wyższy niż 7 000 zł. Rozwiązanie obejmowało zwolnienie za kwiecień i maj 2020 r., a także osoby korzystające z ulgi na start i opłacające wyłącznie składkę zdrowotną. W przypadku ulgi na start zwolnienie przysługiwało również wtedy, gdy przychód nie przekraczał wskazanego limitu.
• Ulga obejmowała określone składki, ale nie pozbawiała prawa do świadczeń. Dotyczyła składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz — zależnie od sytuacji — na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, FGŚP i Fundusz Emerytur Pomostowych. Okres zwolnienia traktowano jak okres opłacania składek, dlatego uprawnieni zachowywali dostęp do świadczeń zdrowotnych i społecznych. Ponadto zwolnienie nie stanowiło przychodu podlegającego opodatkowaniu.
• Aby uzyskać pomoc, należało złożyć wniosek RDZ do 30 czerwca 2020 r. Płatnik musiał też przekazać wymagane deklaracje rozliczeniowe lub raporty za miesiące objęte wnioskiem, chyba że nie miał takiego obowiązku. Wnioski przyjmowano elektronicznie lub w formie papierowej. Zwolnienie zasadniczo obejmowało składki nieopłacone, jednak przepisy przewidywały wyjątki dla składek za marzec, a późniejsze regulacje — także za kwiecień i maj. W razie odmowy wnioskodawca mógł w ciągu 14 dni zwrócić się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy.
• Zasady pomocy publicznej mogły ograniczyć dostęp do zwolnienia. Co do zasady nie przysługiwało ono przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji 31 grudnia 2019 r. ZUS przyjmował między innymi, że przesłankę tę spełniało zaleganie ze składkami przez ponad 12 miesięcy. Wyjątek obejmował podmioty realizujące umowę ratalną zawartą przed tą datą. Z kolei przedsiębiorcy działający w sektorze rybołówstwa, akwakultury lub produkcji podstawowej produktów rolnych musieli poinformować ZUS o prowadzeniu działalności w tych branżach.

Tarcza antykryzysowa wprowadziła zwolnienie z określonych składek za wybrane miesiące 2020 r. Obejmowało ono różne rodzaje ubezpieczeń i funduszy, a jednocześnie pozwalało zachować ciągłość ubezpieczenia.

• Ubezpieczenia społeczne – zwolnienie obejmowało składki emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową. W przypadku osób duchownych dotyczyło należnych za nie składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a także na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
• Ubezpieczenie zdrowotne – zwolnienie mogło objąć również składkę zdrowotną. Mimo zwolnienia płatnik zachowywał prawo do świadczeń zdrowotnych, podobnie jak zgłoszeni przez niego członkowie rodziny.
• Fundusze – jeśli składki były należne, zwolnienie obejmowało także wpłaty na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych.
• Okres zwolnienia – zasadniczo ulga dotyczyła składek należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Natomiast osoby korzystające z ulgi na start oraz niektórzy samozatrudnieni, którzy przekroczyli limit przychodu, lecz osiągnęli dochód nie wyższy niż 7000 zł, mogli ubiegać się o zwolnienie za kwiecień i maj.
• Wysokość zwolnienia – uprawnieni płatnicy zgłaszający mniej niż 10 ubezpieczonych mogli uzyskać zwolnienie w wysokości 100% należności. Z kolei płatnikom zgłaszającym od 10 do 49 osób przysługiwało zwolnienie w wysokości 50%. Przy ustalaniu liczby ubezpieczonych pomijano pracowników młodocianych. Osoby opłacające składki wyłącznie za siebie mogły zasadniczo uzyskać zwolnienie od składek obliczonych od najniższej podstawy wymiaru.
• Ubezpieczenie mimo zwolnienia – zwolnienie nie przerywało ubezpieczenia. Okres ten uwzględniano przy ustalaniu prawa do emerytury, rent oraz świadczeń chorobowych i macierzyńskich. Ponadto osoby objęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym 1 lutego 2020 r. zachowywały prawo do świadczeń z tego ubezpieczenia.
• Opłacone składki – w określonych przypadkach zwolnienie obejmowało także składki za marzec, które płatnik już zapłacił. Późniejsze przepisy dopuściły również zwolnienie opłaconych składek za kwiecień i maj. Nadpłatę można było przeznaczyć na przyszłe należności albo wystąpić o jej zwrot.

Poniższe kroki wyjaśniają, jak przygotować i złożyć wniosek RDZ o zwolnienie z opłacania składek ZUS na podstawie przepisów Tarczy Antykryzysowej z 2020 r.

1. Sprawdź, czy spełniasz warunki zwolnienia. Najpierw ustal, do której grupy należysz i za jaki okres możesz ubiegać się o ulgę. Zwolnienie mogło obejmować składki za marzec–maj 2020 r., a osoby korzystające z ulgi na start lub przedsiębiorcy spełniający kryterium niskiego dochodu mogli ubiegać się o nie za kwiecień i maj 2020 r. Płatnicy zgłaszający mniej niż 10 ubezpieczonych mogli uzyskać zwolnienie w wysokości 100%, natomiast zgłaszający od 10 do 49 — w wysokości 50% należności. Zasadniczo pracowników młodocianych nie wliczano do limitu. Z kolei osoby opłacające składki wyłącznie za siebie musiały spełnić kryterium przychodowe: przychód w pierwszym miesiącu objętym wnioskiem nie mógł przekroczyć 15 681 zł. Przy wyższym przychodzie zwolnienie przysługiwało, jeśli dochód nie przekraczał 7 000 zł. Ponieważ warunki zależały od rodzaju działalności i okresu, sprawdź zasady właściwe dla swojej sytuacji.
2. Przygotuj dane płatnika i wymagane oświadczenia. Zbierz imię i nazwisko lub nazwę skróconą, NIP i REGON, a jeśli ich nie nadano — PESEL albo serię i numer dokumentu tożsamości. Przygotuj też adres do korespondencji oraz informacje potrzebne do rozpatrzenia wniosku. Jeśli opłacasz składki wyłącznie za siebie, uwzględnij oświadczenie o przychodzie, a w odpowiednim przypadku również o dochodzie. Pamiętaj, że składasz je pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy.
3. Wypełnij formularz RDZ i dołącz wymagane informacje. W formularzu podaj dane płatnika, informacje potrzebne do rozpatrzenia sprawy oraz złóż podpis. Przy składaniu wniosku elektronicznie dołącz również wymagany załącznik dotyczący pomocy publicznej. Jeśli prowadzisz działalność w sektorze rybołówstwa i akwakultury albo zajmujesz się produkcją podstawową produktów rolnych, wskaż to, ponieważ w tych obszarach obowiązują odrębne limity pomocy.
4. Złóż wniosek do ZUS w dopuszczalny sposób. Formularz można było przekazać elektronicznie przez PUE ZUS, również za pośrednictwem serwisu gov.pl, wysłać pocztą lub złożyć w placówce ZUS do skrzynki na dokumenty. Pamiętaj jednak, że wniosek RDZ należało złożyć najpóźniej 30 czerwca 2020 r. To termin historyczny, a nie informacja o aktualnym naborze.
5. Dopilnuj dokumentów rozliczeniowych i sprawdź rozstrzygnięcie. Aby uzyskać zwolnienie, należało przekazać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne za miesiące objęte wnioskiem, chyba że płatnik nie miał obowiązku ich składać. ZUS rozpatrywał wniosek po otrzymaniu dokumentów i informował o wyniku. Zwolnienie obejmowało między innymi składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz wskazane fundusze, a zarazem nie pozbawiało prawa do świadczeń ubezpieczeniowych i zdrowotnych. W razie odmowy można było w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji złożyć do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.